Jak zarabiać na inwestowaniu w przedsiębiorstwa?

Rynek inwestycyjny jest rynkiem niezwykle dynamicznym, a sposobów na lokowanie i pomnażanie kapitału przybywa. Jednym z takich coraz bardziej popularnych narzędzi stało się inwestowanie w przedsiębiorstwa.

Dlaczego przedsiębiorstwa otwierają się na inwestorów?

Przedsiębiorstwa dla swojego rozwoju potrzebują pieniędzy. Ta oczywista prawda jeszcze nigdy nie była tak aktualna jak w XXI wieku. Dotąd tradycyjnym sposobem pozyskiwania kapitału na rozwój firmy były kredyty bankowe. Jednak dziś, w czasach gdy zmiany na rynku dokonują się bardzo szybko, rozwiązanie to jest często zbyt archaiczne. Firmy muszą szybko reagować na pojawiające się okazje rynkowe lub zmiany będące wynikiem nowych przepisów, ruchów konkurentów czy pojawiania się nowych technologii. W takich okolicznościach szybki zastrzyk gotówki ma szansę w krótkim czasie przełożyć się na zwiększenie obrotów. A procedury bankowe nie nadążają za tym tempem. Zachowanie banków z uwagi na wcześniejszy kryzys finansowy i różnej natury obecne kłopoty (np. z obsługą roszczeń z tytułu kredytów frankowych) są też coraz bardziej zachowawcze. Analiza wniosków kredytowych ciągnie się miesiącami, a tymczasem okazja biznesowa… przepada.

Wyobraźmy sobie, że deweloper otrzymuje informację o nowej, atrakcyjnie położonej działce budowlanej wystawionej pod młotek. Czy zdążyłby skorzystać z tej okazji, gdyby chciał zakupić ją z kredytu bankowego? Czy udałoby mu się szybko pozyskać środki, gdyby sytuacja okazała się nietypowa np. planowany zakup łączył się z przekształceniem działki lub połączeniem kilku mniejszych działek?

A co z przedsiębiorstwem, które otrzymuje duże, intratne zlecenie od nowego klienta i nagle musi uruchomić nową linię produkcyjną, zwiększyć zapasy półproduktów, zatrudnić dodatkowe osoby? Oczekiwanie na kredyt zaprzepaściłoby tę szansę. W takiej sytuacji znalazł się na przykład polski producent piwa, Doctor Brew. Działania związane z poprawą atrakcyjności produktów szybko zaowocowały wzmożonym zainteresowaniem klientów i dużymi zamówieniami z rynku. Czas odpowiedzi na zwiększony popyt grał kluczową rolę, dlatego firma zdecydowała się na poszukiwanie kapitału właśnie u prywatnych inwestorów.

Dlatego właściciele wielu biznesów decydują się szukać pieniędzy u prywatnych inwestorów, widząc w tym szansę na obustronną korzyść. Firma uzyskuje dostęp do kapitału szybciej, a inwestor ma szansę na większe zarobki niż w przypadku lokat bankowych. Transakcja jest zawarta na takich warunkach, które satysfakcjonują obydwie strony.

Dlaczego inwestorzy chcą pracować z biznesem?

Atrakcyjne stopy zwrotu to najważniejszy argument za tym rodzajem inwestycji. Już samo porównanie z innymi narzędziami inwestycyjnymi sprawia, że wiele osób decyduje się na lokatę kapitału właśnie w biznes. Celem funkcjonowania przedsiębiorstwa jest wypracowywanie zysku i działanie na wysokich marżach – dużo wyższych niż te, które oferują lokaty bankowe. Zwiększa to prawdopodobieństwo autentycznego zarobku dla inwestora. Królem inwestowania w przedsiębiorstwa jest choćby miliarder Warren Buffett. Nad Wisłą mamy przykład dużych zysków dla osób, które zainwestowały w rozwój polskiej aplikacji Wish, ułatwiającej tanie zakupy w Chinach.

Prócz samych zysków są też i inne motywatory przemawiające za tym rodzajem inwestycji. Lokowanie w biznes daje szansę poznania danej firmy i branży. Dla wielu inwestorów to okazja do pierwszego zetknięcia się z zarządzaniem przedsiębiorstwem, współuczestnictwa w jego rozwoju a niekiedy i do kreowania oferty firmy oraz jej przyszłości.

Przeznaczenie środków na rozwój konkretnego przedsiębiorstwa daje też inwestorowi większe poczucie kontroli nad wykorzystaniem tych pieniędzy niż w przypadku innych narzędzi inwestycyjnych, jak na przykład obligacji. Inwestor ma dostęp do informacji poufnych i może wywierać wpływ na decyzje kadry zarządzającej przedsiębiorstwem. Może również szybciej podjąć działania prewencyjne w przypadku zaobserwowania niepokojących zjawisk.

Status inwestora w przedsiębiorstwie daje mu prawo do współwłasności majątku firmy. Stanowi to swego rodzaju zabezpieczenie dla kapitału inwestora, ale przede wszystkim oznacza, że obie strony są równie zmotywowane do utrzymania firmy w dobrej kondycji.

Jakie ryzyka wiążą się z inwestowaniem w biznes?

Jak każde narzędzie inwestycyjne, tak i to niesie ze sobą pewne ryzyka. Dobrze jest rozważyć je przed podjęciem decyzji inwestycyjnej.

W stosunku do tzw. konserwatywnych instrumentów finansowych, jak bony skarbowe czy obligacje Skarbu Państwa, lokowanie kapitału w przedsiębiorstwa obciążone jest wyższym ryzykiem niepowodzenia. Państwowe instrumenty dają niewielkie zyski – często zaledwie niwelujące negatywne skutki inflacji, ale niemal nigdy się na nich nie traci. W każdej innej formie wzrost ryzyka i wzrost szans na duże zyski idą w parze.

Powodzenie inwestycji uzależnione jest też zarówno od samej koniunktury na rynku, jak i od modelu biznesowego przedsiębiorstwa. Wahania na rynku, niekorzystne zmiany w przepisach, ale także błędy w zarządzaniu mogą być przyczyną niepowodzenia przedsiębiorstwa. To zaś może doprowadzić do utraty zainwestowanych tam środków. Dlatego ważne jest, by przyjrzeć się dobrze zarówno samej firmie, jak atrakcyjności branży, w której ona działa.

Również w podejmowaniu samej decyzji inwestycyjnej liczy się czas. Ponieważ przedsiębiorstw oferujących możliwość inwestowania w swój biznes nie ma na rynku wiele, pakiety takie często rozchodzą się w kilka tygodni, a niekiedy nawet dni. Wymaga to od inwestora śmiałości w podejmowaniu ryzyka.

Jak ocenić przedsiębiorstwo przed decyzją inwestycyjną?

Każdy inwestor ma swój własny klucz doboru biznesów, w które zainwestuje. Kieruje się w tym procesie wiedzą o rynku, wcześniejszymi doświadczeniami, intuicją.

My także opracowaliśmy zestaw kryteriów, które bierzemy pod uwagę szukając przedsiębiorstw, w które warto zainwestować.

• Po pierwsze – ludzie. Należy przyjrzeć się, kto stoi za danym biznesem. Czy ta osoba, właściciel bądź główny menadżer ma doświadczenie w prowadzeniu firmy, czy ma na koncie wcześniejsze sukcesy. Zwracamy też uwagę na to, czy za sytuację firmy menadżer odpowiada majątkiem osobistym. Jeśli firma współpracowała już z inwestorami, sprawdzamy, ile można było na tym zarobić.
• Po drugie – majątek firmy. Sprawdzamy przede wszystkim stan aktywów firmy. Unikamy inwestowania w samo know-how i nowe, niesprawdzone technologie. Preferujemy firmy, które posiadają majątek mogący w razie problemów stanowić zabezpieczenie dla inwestorów. Sprawdzamy również rachunek zysków i strat firmy, szczególnie zwracając uwagę na jej przychody.
• Po trzecie – przedmiot działania firmy. Badamy ofertę przedsiębiorstwa oraz to, jakie są jej doświadczenia w sprzedaży produktów czy usług. Preferujemy firmy, które już wiedzą, jak komercjalizować swoje pomysły i które znają rynek. Wielu naszych inwestorów zwraca też uwagę na to, czy dana branża jest zgodna z ich światopoglądem.
• Po czwarte – rynek. Przyglądamy się otoczeniu, w którym działa dane przedsiębiorstwo. Sprawdzamy dane o stanie rynku, stabilność branży i aktualne trendy.

Jakie są obowiązki obydwu stron?

Zarówno inwestor, jak i władze reprezentujące przedsiębiorstwo, w które zainwestował on pieniądze podejmują wzajemne zobowiązania.

Przedsiębiorstwo ma obowiązek umożliwić inwestorowi dostęp do kluczowych informacji o firmie, a także regularnie raportować o sytuacji w przedsiębiorstwie. W takim raporcie powinny się znaleźć, m.in.: księgi finansowe, zestawienie zobowiązań, poziom zadłużenia przedsiębiorstwa czy informacje dotyczące płynności finansowej. Firma powinna też zapoznać inwestora ze swoją strategią oraz z charakterem prowadzonej działalności np. poprzez teasery inwestycyjne.

Przedsiębiorstwo ma w swoich decyzjach na równi dbać o interesy wszystkich, którzy ulokowali w nim swoje środki. Natomiast inwestor powinien uczestniczyć w corocznych zgromadzeniach wspólników oraz kierować się dobrem przedsiębiorstwa i osiągnięciem przez nie celu w postaci zysku. Zobowiązany jest też do zachowania w tajemnicy danych, do których zyskuje dostęp dzięki swojej pozycji.

Przysłowie mówi „Business is business”. W przypadku inwestowania w przedsiębiorstwo obie strony tego procesu mogą śmiało kierować się tym mottem licząc na zyski dla siebie, czyli ostatecznie na wspólny zysk.